Mindfulness voor kinderen: oefeningen die thuis werken
Mindfulness voor kinderen is niet stil zitten en nergens aan denken. Het is leren merken wat er nu gebeurt, in je lijf en in je hoofd, zonder er meteen iets mee te moeten.
Dat klinkt groot, maar in de praktijk zijn het oefeningen van twee tot zes minuten die je gewoon tussendoor doet.
Mindfulness de Basis
In het platform hebben we een programma genaamd Mindfulness de Basis. Doe ze een keer samen voor, daarna kan je kind ze alleen.
Wat is mindfulness voor een kind?
Een kind leeft van nature in het moment, maar raakt dat kwijt zodra er spanning bijkomt. Dan gaat het hoofd vooruitrennen: straks moet ik nog, wat als, wat vinden ze van mij.
Mindfulness leert je kind terug te schakelen naar wat er nu is. Meestal via het lichaam, want dat is voor kinderen veel concreter dan gedachten. Voelen dat je voeten op de grond staan werkt beter dan bedenken dat je rustig moet worden.
Het verschil met meditatie
Meditatie is meestal een geleid verhaal met een begin en een einde, vaak liggend. Mindfulness is korter, actiever en kan overal: in de auto, in de rij bij de kassa, aan tafel.
Wanneer zet je het in?
Op twee momenten werkt het het best, en die vragen om een andere oefening.
Bij drukte en boosheid
Kies iets met beweging of geluid. Vijf dingen die je hoort werkt goed, of even hard stampen en dan voelen wat er natrilt. Vraag niets, benoem alleen wat je zelf merkt.
Bij piekeren en spanning
Kies iets met ademhaling en aanraking. Handen op de buik, langzaam tellen. Doe het zelf mee, want een kind dat piekert kijkt naar jou om te zien of het veilig is.
Vier oefeningen die kinderen volhouden
Vier oefeningen die het in de praktijk uithouden. Kort genoeg om echt te doen, en zonder dat je kind iets hoeft te snappen.
De ademtelling
Adem in op vier tellen, uit op zes. De uitademing langer maken dan de inademing brengt het lichaam tot rust. Voor jonge kinderen: blaas een denkbeeldige kaars uit zonder hem om te blazen.
Vijf dingen die je hoort
Noem vijf geluiden die je nu hoort, van ver naar dichtbij. Werkt overal en haalt de aandacht direct uit het hoofd. Handig in de auto en in de wachtkamer.
De weerbericht-vraag
Vraag: als jouw gevoel het weer was, wat voor weer is het dan? Kinderen antwoorden hier verrassend eerlijk op, veel makkelijker dan op de vraag hoe het gaat.
Handen op de buik
Handen op de buik, voelen hoe die omhoog en omlaag gaat. De simpelste en meest onderschatte oefening. Ook goed als je kind niet kan slapen.
Mindfulness op school en in de klas
Steeds meer scholen doen iets met mindfulness, meestal na de pauze of voor een toets. In het platform staat een programma dat daarop aansluit, met korte oefeningen die klassikaal te doen zijn.
Werkt je kind met een leerkracht die hiermee bezig is, dan versterkt het elkaar als je thuis dezelfde woorden gebruikt.
Wat je van een kind niet moet verwachten
Verwacht geen rust op afroep. Mindfulness maakt een druk kind niet stil, en het lost geen boosheid op die er al is.
Wat het wel doet, is de tijd tussen prikkel en reactie iets groter maken. Dat merk je pas na weken, en meestal aan iets kleins: je kind dat zelf even weggaat in plaats van te ontploffen.
Liever iets voor het slapengaan?
Gaat het je vooral om beter inslapen, dan werkt een geleide meditatie meestal beter dan een oefening. Kijk dan op de pagina over slaapmeditatie voor kinderen.
Vanaf welke leeftijd kan mijn kind mindfulness doen?
Vanaf een jaar of vier, mits de oefening kort en concreet is. Bij jonge kinderen werkt alles wat met het lichaam te maken heeft beter dan alles wat met aandacht of gedachten te maken heeft.
Hoe lang moet zo'n oefening duren?
Twee tot zes minuten. Korter mag altijd. Een oefening van een minuut die je elke dag doet werkt beter dan een van tien minuten die je twee keer doet.
Werkt dit bij een kind met ADHD?
Vaak wel, maar kies dan bewegende oefeningen en houd ze extra kort. Stil zitten en naar binnen keren is voor een druk kind juist ingewikkeld. Begin met luisteren naar geluiden.
Moet ik meedoen?
In het begin wel. Kinderen kopiëren wat ze zien, en een ouder die zelf rustig ademt doet meer dan een ouder die instructies geeft.
Is mindfulness zweverig?
De oefeningen zelf niet. Het gaat om ademen, luisteren en voelen. Vermijd het woord mindfulness tegen oudere kinderen als ze daarop afhaken en noem het gewoon een oefening.
Wat als mijn kind het niet wil?
Dwing niet. Doe de oefening zelf hardop terwijl je kind erbij is. In de meeste gevallen doet het na een paar keer vanzelf mee.
Helpt mindfulness bij faalangst?
Het neemt de angst niet weg, maar het geeft je kind iets concreets om te doen op het moment zelf. Vooral de ademtelling wordt door kinderen vlak voor een toets gebruikt.
Reviews en Ervaringen van andere ouders
Janneke van Olphen
Marja de Jong
Wouter Leplae
Meer oefeningen en meditaties
Zo veel meer meditaties
In het platform staan ruim 165 meditaties voor kinderen van 4 tot 12 jaar, gesorteerd op leeftijd en op thema - slapen, zorgen, zelfvertrouwen, boosheid. De eerste week is gratis bij een jaarabonnement.